Actieve openbaarmaking overheidsinformatie

Hoe kan de Rijksoverheid de informatie waarover zij beschikt actief beschikbaar maken voor een breed publiek op een goed vindbare en toegankelijke wijze?

AOO spreker TK
© RDDI

Actieve openbaarmaking overheidsinformatie

Het kabinetsbeleid rond het thema ‘open overheid’ is erop gericht om meer informatie actief openbaar te maken. Het is namelijk belangrijk dat burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties kunnen vertrouwen op de beschikbaarheid, integriteit, vertrouwelijkheid en onweerlegbaar­heid van informatie van de overheid. Het kabinet hecht eraan dat de overheid transparant en open is. Een transparante overheid stelt de algemene, openbare informatie waarover zij beschikt actief beschikbaar.

Aanleiding voor het project

In het regeerakkoord wordt benoemd dat het kabinet eraan hecht dat de overheid transparant en open is. Een transparante overheid stelt de algemene, openbare informatie waarover zij beschikt actief beschikbaar. Dit doet zij op een wijze dat de informatie goed vindbaar en toegankelijk is voor een breed publiek. Project Actief openbaarmaking Overheidsinformatie maken ondersteunt rijksorganisaties bij de implementatie van actieve openbaarheid van overheidsinformatie binnen hun organisatie.

Producten

In de productenfase van het project zijn een aantal producten ontwikkeld, die Rijksorganisaties ondersteunen bij implementatie van actieve openbaarheid. Je vind deze producten hier.

1)    Handreiking: “actief openbaar maken doe je zo”

Om rijksorganisaties te ondersteunen bij implementatie van actieve openbaarheid binnen hun organisatie, ontwikkelt RDDI de handreiking ‘Actief openbaar maken doe je zo’. In de handreiking is stap voor stap beschreven wat er moet gebeuren om te komen tot implementatie van actieve openbaarmaking binnen de organisatie.

2) Inventarisatiesheet actieve openbaarmaking en instructie

De inventarisatiesheet actieve openbaarmaking is een hulpmiddel bij de implementatie/uitrol van actieve openbaarheid binnen de organisatie. Met de tool wordt inzichtelijk gemaakt welke documenten onder de Woo vallen, en waar deze binnen de organisatie worden gecreëerd, door wie, in welke systemen en in welk aantallen.

3)    Aansluiten op Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI)

Dit document beschrijft de functionele en technische eisen voor aanleverende partijen om de aansluiting op het PLOOI-platform te kunnen uitvoeren.

4)     Lessons learned document Pilots actieve openbaarmaking en Pilots open by design

Dit document beschrijft een aantal pilots met actieve openbaarheid en open by design bij verschillende ministeries.

5)    Handreikingen Open by design

Als eerste is er een Handreiking schriftelijke oordelen in klachtenprocedures opgeleverd, de handreiking Persoonlijke beleidsopvattingen volgt.

Implementatiefase

In de implementatiefase is het van belang dat Rijksorganisaties daadwerkelijk vorm en uitvoering geven aan de categorieën van actieve openbaarmaking. Hierbij kunnen zij gebruik maken van de generieke producten die in de productiefase zijn ontwikkeld. Het doel van dit project is om hen hierin te ondersteunen door het stimuleren en begeleiden van pilots, het faciliteren van kennisdeling en het monitoren van de voortgang. Feit blijft dat rijksorganisaties zelf verantwoordelijk zijn voor deze implementatie. Het doel van het project Actieve openbaarmaking is in de implementatiefase dan ook:

Rijksorganisaties ondersteunen om vanuit hun eigen verantwoordelijkheid proactief vorm en invulling te geven aan actieve openbaarmaking

Om vorm te geven aan deze doelstelling, neemt RDDI in de implementatiefase de rol van facilitator. Centraal staan de volgende activiteiten:

- Agendering en ambitievorming

In de implementatiefase is het van belang dat rijksorganisaties actief invulling geven aan actieve openbaarmaking. Dit begint met agendering en eigenaarschap in de politieke en ambtelijke top: vanaf hoog niveau kan de implementatie worden aangestuurd en geactiveerd, zodat tijdig en accuraat invulling wordt gegeven aan de toezeggingen aan de kamer op het gebied van actieve openbaarmaking (zie de informatiecategorieën die in het Meerjarenplan verbetering informatiehuishouding Rijksoverheid).

- Monitoring

De monitoring is bedoeld om rijksorganisaties gericht te kunnen ondersteunen bij de implementatie van actieve openbaarmaking. Met behulp van het dashboard wordt binnen RDDI bijgehouden waar Rijksorganisaties staan bij de implementatie. Op basis van deze informatie kunnen we:

  • Kennisdeling gericht stimuleren
  • Waar nodig organisaties koppelen die qua implementatie complementair aan elkaar zijn
  • Eventuele risico’s aankaarten bij relevante stakeholders als programma MOOI of UBR|KOOP.

- Pilots

Binnen Rijksorganisaties lopen verschillende pilots omtrent de implementatie van actieve openbaarmaking en het inrichten van systemen en processen omtrent “open by design”. Vanuit RDDI worden deze pilots ondersteund door een adviseur. Het doel van de pilots is om ervaring op te doen met (de implementatie van) actieve openbaarmaking en open by design. Daarnaast zorgt RDDI ervoor dat de lessen uit deze pilots rijksbreed worden gedeeld.

- Kennisdeling

Kennisdeling op het gebied van de implementatie van actieve openbaarmaking wordt gefaciliteerd. Het primaat ligt hier bij de Rijksorganisaties zelf, die de kennis en ervaring die zij tijdens de implementatie opdoen met elkaar delen. Om hen hierbij te ondersteunen, wordt ingezet op de organisatie van implementatieworkshops waarin Rijksorganisaties hun kennis en ervaring delen rond de implementatie van actieve openbaarmaking en de kansen en belemmeringen die zij hierbij tegenkomen.