Actieve openbaarmaking overheidsinformatie

Hoe kan de Rijksoverheid de informatie waarover zij beschikt actief beschikbaar maken voor een breed publiek op een goed vindbare en toegankelijke wijze?

AOO spreker TK
© RDDI

Actieve openbaarmaking overheidsinformatie

Het kabinetsbeleid rond het thema ‘open overheid’ is erop gericht om meer informatie actief openbaar te maken. Het is namelijk belangrijk dat burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties kunnen vertrouwen op de beschikbaarheid, integriteit, vertrouwelijkheid en onweerlegbaar­heid van informatie van de overheid. Het kabinet hecht eraan dat de overheid transparant en open is. Een transparante overheid stelt de algemene, openbare informatie waarover zij beschikt actief beschikbaar.

Aanleiding voor het project

Op 6 november 2014 verzocht de Tweede Kamer met een motie om onderzoeksrapporten, uitvoeringstoetsen, inkoopinformatie en subsidie-informatie beschikbaar te stellen. En een plan te hebben voor de categorieën overheidsinformatie die actief verstrekt gaan worden. Uit onderzoek is gebleken dat het actief openbaarmaking van overheidsinformatie beter kan. Dit moet de overheid op een dusdanige wijze doen, dat de informatie goed vindbaar en toegankelijk is voor een breed publiek. De informatiehuishouding op orde hebben, houden en verbeteren is hiervoor een belangrijke voorwaarde, zodat openheid zonder hoge kosten voor de organisatie en uitvoering invulling kan krijgen. Dit is een opgave die inzet van alle medewerkers van de Rijksoverheid vraagt. Als makers en ontvangers van informatie zijn zij in grote mate bepalend voor het succesvol implementeren van actieve openbaarheid binnen de organisatie.

Wat doet het project?

1)    De handreiking: “actief openbaar maken doe je zo”

Om rijksorganisaties te ondersteunen bij implementatie van actieve openbaarheid binnen hun organisatie, ontwikkelt RDDI de handreiking ‘Actief openbaar maken doe je zo’. In de handreiking is stap voor stap beschreven wat er moet gebeuren om te komen tot implementatie van actieve openbaarmaking binnen de organisatie.

2) Inventarisatietool actieve openbaarmaking

De 'inventarisatietool actieve openbaarmaking' is een hulpmiddel bij de implementatie/uitrol van actieve openbaarheid binnen de organisatie. Met de tool wordt inzichtelijk gemaakt welke documenten onder de Woo vallen, waar deze binnen de organisatie worden gecreëerd, door wie, in welke systemen, in welk aantallen, etc. hiermee kan de organisatie de huidige situatie inventariseren, wat is de basis is voor het inschatten van de impact van de Woo op de organisatie. Vervolgens kan men daarmee  kiezen voor een aanpak voor de implementatie van de Woo binnen de organisatie en de wijze van aansluiten op PLOOI.

3)    Aansluiten op Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI)

Het Platform Open OverheidsInformatie (PLOOI) is voor overheidsorganisaties een middel om overheidsinformatie openbaar en vindbaar te maken voor een breed publiek. Het platform heeft tot doel om organisaties zoveel mogelijk te ontzorgen en is een hulpmiddel om te kunnen voldoen aan de eisen van de aankomende Woo. Voor belangstellenden biedt PLOOI biedt één centrale plek waar zij alle actief openbaar gemaakte overheidsinformatie kunnen vinden.

4)    Pilots open by design en actieve openbaarmaking

Er is een achttal pilots ‘actieve openbaarheid’ en ‘open by design’ gestart. Bij de ministeries van EZK en LNV zijn vijf pilots gestart, onder andere rond dossiers als stikstof, gasbevingen en dierproeven. Voorafgaand aan de start zijn de kansen en risico’s van meer transparantie in kaart gebracht. Het ministerie van OCW startte bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed een pilot met open by design bij WABO-adviezen (Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht, gericht op woonhuissubsidies).

5)    Een communicatieaanpak gericht op managers en medewerkers

Het invoeren van actieve openbaarmaking in de organisatie, raakt ook medewerkers. Om hen te informeren en ondersteunen, maakt het project een brochure gericht op verschillende rollen. Een voorbeeld hiervan is de rol inkoper. Op het moment dat opdracht wordt verstrekt voor het inkopen van een onderzoeksrapport, moet aan de leverancier kenbaar worden gemaakt dat dit rapport in het kader van het kabinetsbeleid open overheid actief openbaar gemaakt moet worden. Dit kan van belang zijn voor de opbouw van een rapport.

6)     Kennisnetwerk Actieve openbaarmaking

Op kia.pleio.nl is een aparte groep actieve openbaarmaking overheidsinformatie gestart. Wil je kennis nemen van, meedenken over en/of meeschrijven aan producten van RDDI, meld je dan aan voor de KIA groep ‘Actieve openbaarmaking overheidsinformatie – RDDI’ . Nog geen lid van KIA? Meld je dan nu aan.

Stand van zaken

1)   Aansluiten op Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI)

 De 0.9 versie van de aansluitvoorwaarden PLOOI is op 30 januari 2020 ter kennisname gestuurd naar de leden van het Strategisch Beraad RDDI RDDI. In dit document is te lezen aan welke standaarden, voorwaarden en kaders organisaties moeten voldoen om aan te sluiten op PLOOI. PLOOI wordt ontwikkeld door BZK|UBR|KOOP, het Kennis- en Exploitatiecentrum voor Officiële Overheidspublicaties in opdracht van BZK. Neem voor vragen over de aansluitvoorwaarden PLOOI contact op met Dinda Maas van KOOP.  En bekijk  deze webpagina voor meer informatie over PLOOI.

2)    Pilots open by design en actieve openbaarmaking

Lees ook de lessen uit deze pilot.

3)    Een communicatieaanpak gericht op managers en medewerkers

Deze brochure is momenteel in ontwikkeling.