Webarchivering

De Rijksoverheid heeft ongeveer duizend websites in de lucht, daarmee zijn websites een belangrijke informatiebron voor burgers, bedrijven en overheden. Met het archiveren van overheidswebsites wordt de gelegenheid geboden om oude websites duurzaam toegankelijk te houden. Dit is belangrijk omdat er rechten aan ontleend kunnen worden. Bovendien is het vanuit cultuurhistorisch perspectief ook van belang om websites goed te bewaren, om zo een beeld te krijgen van overheidscommunicatie door de jaren heen. Hoe wij bijvoorbeeld in de jaren 90 communiceerden is niet te vergelijken met hoe we dat nu doen. En over vijftig jaar zal het weer heel anders zijn.

Aanleiding

Eind 2016 heeft de Erfgoedinspectie onderzocht in hoeverre websites van de centrale overheid worden gearchiveerd. Conclusie van dat onderzoek was dat dit in slechts vijf procent van de gevallen gebeurde. Dit leidt tot verlies van informatie en is een (juridisch) risico. Vanuit deze context is door het Nationaal Archief de Richtlijn voor het archiveren van overheidswebsites opgesteld en is binnen het programma Rijk aan Informatie (nu RDDI) in januari 2018 het project Webarchivering Rijksoverheid gestart. Het project heeft als doel om te komen tot implementatie van een eenduidige archiveringspraktijk voor openbare websites van de Rijksoverheid.

Richtlijn archiveren overheidswebsites vastgesteld (Nationaal Archief)

Op 20 december 2018 heeft de Standaardisatieraad van het Nationaal Archief de Richtlijn archiveren overheidswebsites vastgesteld. De Richtlijn omvat eisen aan websitearchivering en een voorbeeldstappenplan om organisatie te helpen met de websitearchivering. De Standaardisatieraad bestaat uit centrale en decentrale archiefvormers en archiefinstellingen op directie- en/of CIO-niveau met ervaring in het primair proces. De raad vertegenwoordigt de belangen van organisaties die gebruik maken van de kennisproducten, zoals bijvoorbeeld de Richtlijn archiveren overheidswebsites.

Stand van zaken project

Besluitvoming

De Stuurgroep Rijk aan Informatie (nu RDDI) heeft op 11 december 2018 decharge verleend voor fase 1 van het project en akkoord gegeven op het Kader Websitearchivering Rijksoverheid en het creëren van een Rijksbrede centrale voorziening voor Websitearchivering. Vervolgens hebben achtereenvolgens het CIO Beraad op 13 februari en de ICBR op 19 februari 2019 het Kader Websitearchivering vastgesteld en positief besloten over het uitvoeren van een marktverkenning als eerste stap in het aanbestedingstraject voor de centrale voorziening. De uitkomst van de marktverkenning wordt gedeeld met het CIO Beraad en de ICBR waarna besluitvorming volgt over de wijze van financiering van de centrale voorziening.


Kader Websitearchivering Rijksoverheid (CIO Rijk)
In het ‘Kader Websitearchivering Rijksoverheid’ zijn afspraken vastgelegd over websitearchivering specifiek voor de  Rijksoverheid. Afgesproken is dat alle onderdelen van het Rijk verplicht gebruik maken van de Rijksbrede voorziening voor websitearchivering. Het kader is van toepassing zodra de Rijksbrede voorziening gereed is, naar verwachting vanaf 1 januari 2020.

Start marktconsultatie als eerste stap in aanbestedingstraject (DPC)
Om te komen tot de Rijksbrede centrale voorziening voor Webarchivering voert de Dienst Publiek en Communicatie (DPC van het Ministerie van Algemene Zaken) een aanbestedingstraject uit. Het traject start met een marktconsultatie. De bedoeling van de marktconsultatie is tweeledig. Enerzijds wil DPC een beeld krijgen van de dienstverlening die in de markt wordt aangeboden en de wijze waarop dit aansluit bij de eisen en wensen. Daarnaast geeft de marktconsultatie naar verwachting inzichten in de kosten. Afhankelijk van de bereidwilligheid van de marktpartijen om deel te nemen aan de consultatie zal DPC op basis van, onder andere, de beschikbare informatie een aanbestedingsstrategie formuleren. Vervolgens kan de opdracht (Europees) worden aanbesteed. 

Deelname aan de aanbesteding is verplicht voor organisaties binnen de Rijksoverheid. ZBO’s met eigen rechtspersoonlijkheid kunnen vrijwillig meedoen aan de aanbesteding door het afgeven van een volmacht aan DPC.

Instrumenten voor ondersteuning implementatie Webarchivering
Om Rijksonderdelen te ondersteunen bij de invoering van Websitearchivering in de eigen organisatie heeft de Stuurgroep RDDI aan het project Webarchivering Rijk verzocht nog een aantal instrumenten te ontwikkelen. In fase 2 van het project zullen deze instrumenten ontwikkeld worden, bestaande uit onder andere een checklist Websitearchivering voor zorgdragers en een model toets AVG en publicatierecht.  Deze instrumenten worden gebundeld in een toolkit voor zorgdragers. Fase 2 van het project wordt eind 2019 afgerond.

Jeanine van Dijk- portrait

Jeanine van Dijk, projectleider Webarchivering

Meer informatie?

Neem contact op met Jeanine van Dijk.