Webarchivering Rijksoverheid

De Rijksoverheid heeft ongeveer duizend websites in de lucht, daarmee zijn websites een belangrijke informatiebron voor burgers, bedrijven en overheden. Door het archiveren van overheidswebsites willen we oude websites duurzaam toegankelijk houden omdat er rechten aan ontleend kunnen worden. Bovendien is het vanuit cultuurhistorisch perspectief ook van belang om websites goed te bewaren, om zo een beeld te krijgen van overheidscommunicatie door de jaren heen. Hoe wij bijvoorbeeld in de jaren 90 communiceerden is niet te vergelijken met hoe we dat nu doen. En over vijftig jaar zal het weer heel anders zijn.

Eind 2016 heeft de Erfgoedinspectie onderzocht in hoeverre websites van de centrale overheid worden gearchiveerd. Conclusie van dat onderzoek was dat dit in slechts vijf procent van de gevallen gebeurde. Dit leidt tot verlies van informatie en is een (juridisch) risico. Vanuit deze context is door het Nationaal Archief de Richtlijn voor het archiveren van overheidswebsites opgesteld.

De Richtlijn vertelt hoe je een website archiveert en waar je allemaal aan moet denken. De Richtlijn beschrijft de eisen aan websitearchivering, het toepassingsgebied en de status ervan. Ook geeft het een toelichting op alle gebruikte begrippen en bevat het een voorbeeld stappenplan. Zie de website van het Nationaal Archief voor de definitieve versie van de richtlijn.

Project Webarchivering Rijksoverheid

Naast de ontwikkeling van de Richtlijn door het Nationaal Archief is in 2018 vanuit het programma RDDI het project Webarchivering Rijksoverheid gestart met als doel om te komen tot implementatie van een eenduidige archiveringspraktijk voor openbare websites van de Rijksoverheid. Daartoe wordt een rijksbrede centrale voorziening gecreëerd. Websitearchivering is opgenomen in het Meerjarenplan verbetering informatiehuishouding Rijk (actielijn 4) en maakt onderdeel uit van de Strategische I-agenda Rijksdienst 2019-2021. Aan de Tweede Kamer is toegezegd dat de Rijksoverheid haar websites archiveert.

In de eerste fase is het ‘Kader Websitearchivering Rijksoverheid’ opgesteld. Het kader is vastgesteld in het CIO beraad en bevat uitgangspunten en randvoorwaarden voor websitearchivering bij de Rijksoverheid. Afgesproken is dat alle onderdelen van het Rijk verplicht gebruikmaken van de rijksbrede voorziening voor websitearchivering en dat zorgdragers zelf verantwoordelijk zijn voor de implementatie en het beheer van websitearchivering. Het kader is van toepassing zodra de rijksbrede voorziening gereed is.

Stand van zaken

Rijksbrede centrale voorziening websitearchivering

Er wordt een externe rijksbrede centrale voorziening voor websitearchivering gecreëerd waarvoor de Dienst Publiek en Communicatie (DPC van het Ministerie van Algemene Zaken) een aanbestedingstraject uitvoert. In het najaar van 2019 is hiervoor een marktconsultatie uitgevoerd. Op dit moment (Q1 2020) vindt bestuurlijke besluitvorming plaats over de aanbestedingsstrategie.


Instrumenten voor ondersteuning implementatie websitearchivering (TOOLKIT)
Om rijksonderdelen te ondersteunen bij de invoering van websitearchivering in de eigen organisatie heeft RDDI een toolkit ontwikkeld, bestaande uit een aantal instrumenten.  Elk instrument biedt een toets of handreiking voor het op orde krijgen van een bepaald aspect van websitearchivering, zoals het opzetten van een implementatietraject in de eigen organisatie. De toolkit bevat de volgende instrumenten:

Voorbereiden

In deze flyer van RDDI kun je zien wat je nu al kan ondernemen om voorbereid te zijn op websitearchivering.