Actieve openbaarmaking overheidsinformatie

Het beleid van de overheid rond het thema ‘open overheid’ is erop gericht om meer informatie actief openbaar te maken. Het kabinetsbeleid legt bestuursorganen een inspanningsverplichting op om zoveel mogelijk van hun informatie openbaar te maken, voor zover dit redelijk is

Daarnaast is vanuit het beleid een aantal categorieën informatie vastgesteld die uit eigen beweging (actief) openbaar gemaakt moeten worden. Meestal moet dit gebeuren binnen twee weken na ontvangst of vaststelling van de informatie. Om de actief openbaar gemaakte overheidsinformatie makkelijk vindbaar te maken voor een breed publiek is het Platform Open Overheids Informatie (PLOOI) ontwikkeld. PLOOI biedt belangstellenden één centrale plek waar zij alle actief openbaar gemaakte overheidsinformatie kunnen vinden.

Stand van zaken

Resultaten van het project

Het project actieve openbaarmaking overheidsinformatie werkt in samenwerking met rijksorganisaties aan vijf resultaten:

1)    De handreiking: “actief openbaar maken doe je zo”
Om rijksorganisaties  te ondersteunen bij implementatie/uitrol van ‘actieve openbaarheid’ binnen hun organisatie, ontwikkelt RDDI de handreiking ‘Actief openbaar maken doe je zo’. In de handreiking is stap voor stap beschreven wat er moet gebeuren om te komen tot implementatie van actieve openbaarmaking binnen de organisatie.

Stand van zaken: op 13 november 2019 is een eerste versie van de handreiking ter kennisname naar de leden van het Strategisch Beraad RDDI gestuurd. Inmiddels is een 0.7 versie van het document beschikbaar en deze is op te vragen bij projectleider Annet van Veen. Let wel: met de 0.7 conceptversie kan al gewerkt worden, maar deze is nog niet volledig. De definitieve 1.0 versie van de handreiking wordt vastgesteld in het volgend  Strategisch Beraad.

Inventarisatietool actieve openbaarmaking
De 'inventarisatietool actieve openbaarmaking' is een hulpmiddel bij de implementatie/uitrol van ‘actie openbaarheid’ binnen de organisatie. Met de tool wordt inzichtelijk gemaakt welke documenten onder de Woo vallen, waar deze binnen de organisatie worden gecreëerd, door wie, in welke systemen, in welk aantal, etc. De tool is een invulblad waarmee de rijksorganisatie de ‘ist’ situatie kan inventariseren. De inventarisatie is de basis voor het inschatten van de impact van de Woo op de organisatie, het kiezen van een aanpak voor de implementatie van de Woo binnen de organisatie (zie de handreiking) en de wijze van aansluiten op PLOOI (zie onder 2).

De inventarisatietool is door drie ministeries in de praktijk getest. De bevindingen uit deze pilots zijn gepresenteerd in een rijksbrede bijeenkomst op 5 februari 2020. De tool wordt op basis van de pilots aangepast en voorzien van een gebruikershandleiding. Het is de bedoeling de tool vast te stellen in een volgend Strategisch Beraad.

2)    Aansluiten op Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI)
Het Platform Open OverheidsInformatie (PLOOI) is voor overheidsorganisaties een middel om overheidsinformatie openbaar en vindbaar te maken voor een breed publiek. Het platform heeft tot doel om organisaties zoveel mogelijk te ontzorgen en is een hulpmiddel om te kunnen voldoen aan de eisen van de aankomende Woo. De 0.9 versie van de aansluitvoorwaarden PLOOI is op 30 januari 2020 ter kennisname gestuurd naar de leden van het Strategisch Beraad RDDI RDDI. In dit document is te lezen aan welke standaarden, voorwaarden en kaders organisaties moeten voldoen om aan te sluiten op PLOOI. PLOOI wordt ontwikkeld door BZK|UBR|KOOP, het Kennis- en Exploitatiecentrum voor Officiële Overheidspublicaties in opdracht van BZK. Neem voor vragen over de aansluitvoorwaarden PLOOI contact op met Dinda Maas van KOOP.  En bekijk  deze webpagina voor meer informatie over PLOOI.

3)    Pilots open by design en actieve openbaarmaking
Er is een achttal pilots ‘actieve openbaarheid’ en ‘open by design’ gestart. Bij de ministeries van EZK en LNV zijn vijf pilots gestart, onder andere rond dossiers als stikstof, gasbevingen en dierproeven. Voorafgaand aan de start zijn de kansen en risico’s van meer transparantie in kaart gebracht, bij beleidsmedewerkers, juristen, directeuren en de Bestuursraad. Het ministerie van OCW startte bij de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed een pilot met open by design bij WABO-adviezen (Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht, gericht op woonhuissubsidies), de lessen uit deze pilot zijn hier te lezen.

4)    Een communicatieaanpak gericht op managers en medewerkers
Het invoeren van actieve openbaarmaking in de organisatie raakt ook medewerkers. Om hen te informeren en ondersteunen is een brochure in ontwikkeling gericht op verschillende “rollen”. Een voorbeeld hiervan is de rol inkoper. Op het moment dat opdracht wordt verstrekt voor het inkopen van een onderzoeksrapport, moet aan de leverancier kenbaar worden gemaakt dat dit rapport in het kader van het kabinetsbeleid open overheid actief openbaar gemaakt moet worden. Dit kan van belang zijn voor de opbouw van een rapport (privacygevoelige zaken achter in het rapport opnemen bijvoorbeeld).

5)     Kennisnetwerk Actieve openbaarmaking

Op kia.pleio.nl is een aparte groep actieve openbaarmaking overheidsinformatie gestart. Wil je kennis nemen van, meedenken over en/of meeschrijven aan producten van RDDI meld je dan aan voor de KIA groep ‘Actieve openbaarmaking overheidsinformatie – RDDI’ . Nog geen lid van KIA? Meld je dan nu aan.

Gebruik van de KIA-groep wijst zich redelijk vanzelf. Uitleg over de werking van KIA vind je in de helpdesk van het kennisplatform. Heb je nog vragen of kom je er toch niet helemaal uit? Stuur dan een mail naar Rene de Jong of Joeri Scheper.