En de aanmoedigingsprijs Open dossier gaat naar… Zuid-Holland!

Vijf genomineerden pitchten hun dossiers aan juryleden Arre Zuurmond, regeringscommissaris Informatiehuishouding, en Eppo van Nispen tot Sevenaer, ambassadeur maatschappelijke coalitie Over Informatie Gesproken. Uiteindelijk ging de prijs naar de organisatie die vanuit innerlijke overtuiging al langere tijd streeft naar transparantie en dat nadrukkelijk als een cultuurtraject ziet.

Vergroot afbeelding Jan van Ginkel ontvangt de award uit handen van staatssecretaris Alexandra van Huffelen.
Beeld: ©Erik Jansen / Fotograaf: Erik Jansen

Ter ere van de inwerkingtreding van de Wet open overheid (Woo) op 1 mei, organiseerden iBestuur en de maatschappelijke coalitie Over Informatie Gesproken op maandag 2 mei de bijeenkomst ‘Goed Geopend’ plaats in de LocHal in Tilburg. Een van de programmaonderdelen was de uitreiking van de aanmoedigingsprijs Open dossier door staatssecretaris Alexandra van Huffelen.

De genomineerden

  • De Provincie Zuid-Holland publiceert sinds 2017 de besluiten van de Gedeputeerde Staten een dag nadat ze zijn genomen en in begrijpelijke taal. Het kostte twee jaar om dat voor elkaar te krijgen, maar de winst is groot. Dankzij taaltraining en bewustwording schrijven bestuurders hun stukken voor de openbaarheid, waardoor weglakken achteraf nauwelijks nodig is. In begrijpelijke taal beschrijft men het vraagstuk, de lijn die is gevolgd om tot een besluit te komen, en wat het besluit is geworden. Dit heeft ook binnen de Gedupeerde Staten tot betere communicatie geleid. Niet alleen burgers, ook bestuurders zijn beter op de hoogte van wat speelt.
  • Op de website OCW in cijfers publiceert het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) betrouwbare cijfers over onderwijs, cultuur en wetenschap. De website snijdt een groot aantal onderwerpen aan en laat daarmee zien hoe beleid werkt in de praktijk. Ook draagt hij bij aan een samenleving die beter geïnformeerd is over het functioneren van onderwijs en wetenschap in Nederland. Het verzamelen van betrouwbare data van goede kwaliteit is hard werken en OCW heeft daarom een ‘datakamer’ ingericht, waarin ze gesprekken voert met vertegenwoordigers uit maatschappelijke sectoren.
  • De gemeente Utrecht publiceert al sinds 2015 open data, een groeiende verzameling gegevens over een scala aan gemeentelijke onderwerpen. In het kader van ‘Open Utrecht’ maakt de gemeente ook financiële gegevens zichtbaar en geeft ze onder andere inzage in een algoritmeregister en een cameraregister. De gemeente Utrecht heeft nog nooit spijt gehad van haar openheid en vindt het een kwestie van verantwoordelijkheid nemen over hoe ze handelt en welke besluiten ze neemt.
  • Het geheugen van BZK is een digitaal museum waarin projecten uit het verleden dienen als lessen voor het heden. Het biedt informatie over afgeronde beleidsprogramma’s van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het Geheugen van BZK is voortgekomen uit de ambitie om een lerende overheid te zijn, of in ieder geval een beter lerende overheid. Het museum heeft verschillende tentoonstellingen, zoals het informatiseringsbeleid tussen 1985 en 2021, de rol van de ambtenaar door de jaren heen en de positie van bestuursorganen. Elke tentoonstelling wordt ingeleid door een eigen curator, die ook bestuurders interviewt over het onderwerp in hun tijd.
  • Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2021, besloot de gemeente Vught in het coalitieakkoord na de herindeling “open, betrokken en optimistisch” verder te gaan. Daar hoorde bij het openbaar maken van alle collegevoorstellen en de onderliggende stukken. Nieuwe software werd aangeschaft, medewerkers werden getraind en vanaf januari dit jaar staan de documenten op de gemeentewebsite. Bestuurders zijn zich veel meer bewust van hun publieke rol en burgers hebben meer openbaarheid.

De winnaar

Na een korte tweestrijd kwamen de juryleden tot dezelfde winnaar. Staatssecretaris Alexandra van Huffelen mocht de aanmoedigingsprijs Open dossier overhandigen aan concerndirecteur Jan van Ginkel van de provincie Zuid-Holland. Zuurmond liet hem beloven dat hij de ervaringen van Zuid-Holland om te komen tot duidelijk leesbare, openbare informatie, zou delen met andere provincies.

De video (15:41) met achtergrondinformatie over de verschillende projecten is terug te kijken via YouTube.