Open op Orde: het generiek actieplan

Het generieke actieplan Open op Orde gaat over de verbetering van de informatiehuishouding van de Rijksoverheid als reactie op het rapport ‘Ongekend onrecht' van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK). In het generieke actieplan wordt uitgewerkt welke generiek veranderopgave er ligt en
hoe langs dezelfde lijnen organisaties binnen de Rijksoverheid hun opgave zullen vormgeven. Uniformiteit en standaardisatie zijn hierbij belangrijke uitgangspunten.

Wie heeft het generiek actieplan opgesteld?

Vooruitlopend op de komst van de kwartiermaker voor de regeringscommissaris informatiehuishouding heeft de dgOO aan RDDI opdracht gegeven het generiek actieplan te ontwikkelen. RDDI heeft daarvoor een werkgroep geformeerd. De werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van het Nationaal Archief, Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed, CIO Rijk, de ministeries van JenV en EZK/LNV, de Sociale Verzekeringsbank, Doc-Direkt en RDDI.

Wat wordt in dit plan precies onder informatiehuishouding verstaan (wat is de scope)?

Informatiehuishouding is het totaal aan regels, voorzieningen, activiteiten en processen gericht op de informatiestromen en op het beheer van informatie. De informatiehuishouding ondersteunt de primaire processen van overheidsorganisaties en waarborgt democratische, juridische en historische waarden. Om dat tweeledige doel van ondersteunen en waarborgen te bereiken moet een informatiehuishouding zo worden ingericht dat (digitale) informatie die nodig is om het handelen van overheidsorganisaties te kunnen reconstrueren van meet af aan, maar ook na verloop van tijd duurzaam toegankelijk is en blijft. Dit geldt vanaf het moment van creatie tot het moment dat de informatie niet meer nodig is, ook niet als cultureel erfgoed.
De Baseline Informatiehuishouding Rijksoverheid (BIHR) bevat kaders en kpi’s voor informatiehuishouding; die zijn nu omgevormd tot de nulmeting voor Open op Orde.

Hoe hangt het generiek actieplan samen met andere (rijksbrede) plannen en initiatieven op het gebied van data, informatiehuishouding en openbaarmaking?

Open op Orde heeft als ondertitel: generiek actieplan informatiehuishouding Rijksoverheid en heeft daarmee een brede scope. Het Meerjarenplan Verbetering Informatiehuishouding Rijksoverheid 2019-2025 (MJP) is geïntegreerd in het generiek actieplan Open op Orde. Dat wil zeggen dat de acties die in gang zijn gezet met het rijksbreed beter in beheer krijgen van e-mails, websites, berichtenapps en sociale media, versneld doorgezet worden. Hierover zijn in de eerste versie van het MJP (2019) en de actualisaties van 2020 en 2021 toezeggingen aan de Tweede Kamer gedaan; dit dient in 2021 op orde gebracht te zijn. Daarnaast lopen ook de acties door op het gebied van actieve openbaarmaking (met o.a. de verplichte aansluiting op PLOOI) en het rijksbreed sneller afhandelen van informatieverzoeken in het kader van de Wob/Woo.


Op verzoek van RDDI heeft PBLQ de kaders en uitgangspunten voor databeheer bij rijkspartijen geïnventariseerd en beschreven in het rapport Duurzaam digitaal databeheer. De uitkomsten van deze verkenning zijn als input gebruikt voor Open op Orde.

Aan welke generieke voorzieningen en/of standaardisatie wordt gedacht?

Vooralsnog wordt er in 2021 onderzoek gedaan naar de mogelijke (door)ontwikkeling van Zoek en Vind, API-portaal, PLOOI, SWF, DocGen, E-depot, Laksoftware, Metadata, Rijks IHH Dashboard en de mogelijkheden rond verdere standaardisatie op het gebied van DMS/RMS systemen (processen, architectuur, systeemeisen etc).

Wat zijn de consequenties als de doelen van het actieplan niet gehaald worden?

Die consequenties zijn al zichtbaar. Het niet op orde hebben van de informatiehuishouding en de gevolgen daarvan voor rechthebbende burgers, publieke dienstverlening, reconstructie van het overheidshandelen en het tijdig/volledig informeren van de Tweede Kamer hebben de afgelopen jaren al meerdere malen tot serieuze politieke consequenties geleid. Voor het vertrouwen in de overheid is het dus van groot belang dat de informatiehuishouding echt wordt verbeterd en iedereen daar de schouders onder zet.